از تر کیبات کروم از جمله اکسید کروم سبز , زرد کروم و نارنجی کروم در صنایع رنگ سازی استفاده می شود. این رنگدانه ها در رنگها و پلاستیکها کاربرد دارند. از جمله ویژگی های رنگدانه های کرومات سرب درخشندگی فام ، قدرت رنگ زنندگی و قدرت پوشانندگی بالا را می توان نام برد.


روش تهیه زرد کروم ( PbCrO4 ) :

6.5 گرم استات سرب را وزن کرده در ۵۰ میلی لیتر اب مقطر حل کنید سپس ۱٫۵ گرم دی کرومات پتاسیم را با ان مخلوط نمایید. محصول را به مدت نیم ساعت در درجه حرارت ۸۵ تا ۹۰ درجه سانتیگراد در حمام اب قرار دهید. سپس ان را سرد و بعد صاف نمایید و رسوب بدست امده را در اتوکلاو در ۱۰۰ درجه سانتیگراد خشک کنید.

روش تهیه نارنجی کروم ( PbCrO4.PbO ):

6.5 گرم استات سرب را در ۶۰ میلی لیتر اب مقطر حل کنید. ۱٫۵ گرم دی کرومات پتاسیم به محلول استات سرب اضافه کنید در هنگام جوشیدن ۱۹ میلی لیتر محلول سود ۴ نرمال به ان اضافه کنید. سپس محصول را به مدت ۲۰ دقیقه در درجه حرارت ۹۰ درجه سانتیگراد قرار داده و سپس ان را صاف کرده و خشک کنید.

اتیلن
اتیلن کوچکترین عضو خانوده آلکنها و به فرمول C2H4 می‌باشد که دو اتم هیدروژن کمتر از آلکان هم‌کربن (اتان) دارد. ما در اینجا به بررسی ساختمان اتیلن می‌پردازیم تا با ساختار ترکیبات اشباع نشده آشنا شویم. بررسی ساختمان اتیلن به طریق کوانتوم مکانیکی نشان داده است که کربن ، برای اینکه در ساختمان اتیلن شرکت نماید، لازم است که با استفاده از اوربیتالهای 2s و دو اوربیتال 2p خود ، سه اوربیتال هیبریدی یکسان بوجود آورد که این اوربیتالهای هیبریدی ، در یک سطح قرار می‌گیرند، بنحوی که اتم کربن ، در مرکز یک مثلث قرار گرفته و زوایای بین اوربیتالهای هیبریدی ، 120 درجه تخمین زده شده است.

هرگاه ما چهار اتم هیدروژن و دو اتم کربن sp2 را کنار هم مرتب کنیم، شکلی ایجاد می‌شود که در آن ، هر اتم کربن در سه پیوند σ (سیگما) شرکت دارد. برای رسیدن به کربن به حالت اکتت ، لازم است که سومین اوربیتال 2p اتمهای کربن همپوشانی کرده ، پیوند ایجاد کنند. این پیوند که از همپوشانی اوربیتالهای p کربن ایجاد می‌شود، از نظر شکل و انرژی ، با پیوند σ متفاوت می‌باشد و به پیوند π موسوم است که از دو قسمت تشکیل شده است.

یک ابرالکترونی در بالای سطح مولکول و ابر الکترونی دیگر ، در پایین سطح قرار می‌گیرد. وقتی این ساختمان می‌تواند انجام شود که تمام اتمهای شرکت کننده در ساختمان اتیلن در یک سطح قرار گیرند. پس مولکول اتیلن لازم است یک مولکول مسطح باشد. مسطح بودن مولکول اتیلن بوسیله روشهای طیف سنجی و پراش الکترونی مورد تایید قرار گرفته است.
پروپن
پروپن به فرمول C3H6 ، CH3-CH=CH2 ، دومین عضو خانواده آلکنها می‌باشد که سه اتم کربن با 6 اتم هیدروژن به هم متصل شده‌اند.
بوتن
بوتن به فرمول C4H8 عضو بعدی این خانوده است که برای آن ، چند نوع آرایش می‌توان در نظر گرفت که در آنها ، چهار اتم کربن با هشت اتم هیدروژن طوری قرار بگیرند که قانون اکتت رعایت شده باشد. بوتن به ظاهر دارای سه ایزومر می‌باشد، ولی مطالعات تجربی نشان داده است که برای آلکنی به فرمول C4H8 چهار ساختمان فیزیکی کاملا متفاوت وجود دارد.
روش آیوپاک برای نامگذاری آلکنها
در روش آیوپاک ، نامگذاری آلکنها با رعایت نکات زیر انجام می‌شود:


بلندترین زنجیری را که پیوند دوگانه کربن- کربن در آن قرار گرفته باشد، انتخاب می‌کنیم.
زنجیر اصلی را به نحوی شماره گذاری می‌کنیم که اولین کربن روی پیوند دوگانه ، کوچکترین شماره را به خود بگیرد. (این روش تنها در مورد مشتقات کربن و هیدروژن صادق است. در نامگذاری الکل های اتیلنی و اسیدها و استرهای اتیلنی و برخی مشتقات دیگر ، اولویت با عوامل الکل ، اسید و استر می‌باشد.)
شماره کربنهایی را که استخلافها در روی آنها قرار گرفته‌اند، مشخص می‌کنیم.
اگر قرار باشد ایزومرهای هندسی ماده مشخص گردد، در اول نام ماده از پیشوند cis و trans یا E و Z استفاده می‌کنیم.
خواص فیزیکی آلکنها
بطور کلی ، خواص فیزیکی آلکنها مشابه آلکانهاست. آلکنها در حلالهای غیرقطبی مانند اتر ، کلروفرم و دی‌کلرو متان محلول ولی در آب نامحلول می‌باشند و سبکتر از آب نیز می‌باشند. نقطه جوش آلکنها با افزایش تعداد کربنها افزایش می‌یابد. بجز آلکنهای کوچک ، نقطه جوش آلکنها به ازای افزایش یک اتم کربن بین 20 تا 30 درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد. همانند آلکانها ، شاخه‌دار شدن آلکنها موجب کاهش نقطه جوش می‌شود.

آلکنها اندکی قطبی‌تر از آلکانها هستند این قطبیت اندک در اثر خصلت الکترون دهی و الکترون گیری گروهها ایجاد می‌گردد. وقتی روی آلکنها ، گروههای القایی با قدرت بیشتر قرار می‌گیرد، ممان دو قطبی اندکی افزایش می‌یابد.

شاید آب مهم ترین ماده مغذی در رژیم غذایی ما باشد. در واقع، انسان بالغ روزانه نیاز به نوشیدن حدود ۲ لیتر (۸ لیوان) آب برای جایگزینی آبی که از بدن از طریق پوست، دستگاه تنفسی ، و ادرار از دست داده است، دارد. اما برخی از منابع آب را با خیال راحت نمی توان مورد استفاده قرار داد. در واقع، ۹۹٫۷ ٪ از منابع آب زمین توسط انسان قابل استفاده نیست. این آب غیر قابل استفاده شامل آب شور، یخ و بخار آب در اتمسفر است. تنها آب شیرین موجود در رودخانه ها ، دریاچه ها ، و منابع زیرزمینی می توان برای مصرف انسان مورد استفاده قرار داد. علاوه بر این ، بسیاری از منابع آب شیرین برای انسان برای نوشیدن مناسب نیست. بسیاری از بیماریهای جدی مثل وبا ، از آب آشامیدنی که حاوی میکروارگانیسم های انگلی است ایجاد می شود. آب حاوی مقادیر زیادی زباله صنعتی یا مواد شیمیایی کشاورزی (به عنوان مثال، آفت کش ها) نیز می تواند سمی و نا مناسب برای نوشیدن می باشد. از این رو، انسان نیاز جدی به یک منبع قابل اعتماد از آب شیرین و پاک برای نوشیدن دارد.

برای دانلود متن کامل این مقاله به ادامه مطلب بروید.


نام مقاله : Treating the Public Water Supply

نویسندگان : Rachel Casiday, Greg Noelken, and Regina Frey

تعداد صفحه : ۱۷ صفحه

نوع فایل : PDF

حجم فایل : ۳٫۶۱ مگابایت

منبع : http://www.chemistry.wustl.edu

دانلود کنید

مقدمه

تیتر کردن از روش‌های تجزیه حجمی است. در تجزیه حجمی ابتدا جسم را حل کرده و حجم معینی از محلول آن را با محلول دیگری که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد نامیده می‌شود، می‌سنجند. در تیتراسیون محلول استاندارد به‌طور آهسته از یک بورت به محلول حاوی حجم مشخص یا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه می‌شود.

افزایش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه می‌یابد تا مقدار آن از نظر اکی‌والان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکی‌والان نقطه ای است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شیمیایی برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. این نقطه را نقطه پایان عمل از نظر تئوری یا نقطه هم ارزی نیز می‌گویند.

روش تیتر کردن

در عمل تیتر کردن ، محلول استاندارد را از یک بورت به محلولی که باید غلظت آن اندازه گرفته می‌شود، می‌افزایند و این عمل تا وقتی ادامه دارد تا واکنش شیمیایی بین محلول استاندارد و تیتر شونده کامل شود. سپس با استفاده از حجم و غلظت محلول استاندارد و حجم محلول تیتر شونده ، غلظت محلول تیتر شونده را حساب می‌کنند.

یک مثال

نقطه اکی‌والان در عمل تیتر کردن NaCl با نقره تیترات وقتی مشخص می‌شود که برای هر وزن فرمولی ^-Cl در محیط یک وزن فرمول ⁺Ag وارد محیط عمل شده باشد و یا در تیتر کردن ، سولفوریک اسید (H₂SO₄ ) با سدیم هیدروکسید ( NaOH ) نقطه اکی‌والان وقتی پدید می‌آید که دو وزن فرمولی اسید و دو وزن فرمولی باز وارد محیط عمل شوند.

تشخیص نقطه اکی‌والان

نقطه اکی‌والان در عمل بوسیله تغییر فیزیکی ( مثلا تغییر رنگ ) شناخته می‌شود. نقطه ای که این تغییر رنگ در آن روی می‌دهد، نقطه پایان تیتر کردن است. در تیتراسیون اسید و باز شناساگرها برای تعیین زمان حصول نقطه اکی‌والان بکار می‌روند. تغییر رنگ معرف ، نشانگر نقطه پایانی تیتراسیون می‌باشد.

انواع تیتر کردن

بر حسب واکنش‌هایی که بین محلول تیتر شونده و استاندارد صورت می‌گیرد، تجزیه‌های حجمی (تیتراسیون) به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• روش‌هایی که بر اساس ترکیب یون‌ها هستند. یعنی تغییر ظرفیت در فعل و انفعالات مربوط به آن صورت نمی‌گیرد. این روش‌ها عبارت اند از:

1. واکنش‌های خنثی شدن یا واکنش‌های اسید و باز
2. واکنش‌های رسوبی
3. واکنش‌هایی که تولید ترکیبات کمپلکس می‌کنند.

• روشهایی که بر اساس انتقال الکترون هستند؛ مانند واکنش‌های اکسایش و کاهش

تیتر کردن واکنش های اسید و باز یا خنثی شدن

تیتر کردن ، عبارت است از تعیین مقدار اسید یا باز موجود در یک محلول که با افزایش تدریجی یک باز به غلظت مشخص یا بر عکس انجام می‌گیرد. موقعی که محلول یک باز دارای یونهای ^-OH است به محلول اسید اضافه کنیم، واکنش خنثی شدن انجام می‌شود:

محاسبات

معمولا حجم مشخص (V) از محلول اسید با نرمالیته مجهول (N) انتخاب کرده ، به‌کمک یک بورت مدرج به‌تدریج محلو ل یک باز به نرمالیته مشخص (N) به آن اضافه می‌کنند. عمل خنثی شدن وقتی کامل است که مقدار اکی‌والان گرم های باز مصرفی برابر مقدار اکی‌والان گرم های اسید موجود در محلول شود.

برای این که عمل تیتراسیون بدقت انجام شود، باید عمل افزایش محلول باز درست موقعی متوقف گردد که تساوی فوق برقرار شود. روش معمول و همگانی برای تعیین پایان تیتراسیون استفاده از شناساگرهاست. دستگاه PH متر نیز برای محاسبات دقیق در تعیین نقطه اکی والان کاربرد دارد.

دید کلی

اصولا هر کسی که سر رشته‌ای از شیمی دارد، فرق بین یک جسم ساده اورگانیک مانند بنزن و ... و یک جسم پلیمری را می‌داند. اولین و عمده‌ترین فرقی که بین این دو نوع ماده وجود دارد، جرم مولکولی آنهاست. پلیمرها جرم مولکولی بسیار بالا از 10000 تا چندین میلیون دارند. پس جرم مولکولی ، شاخص تمایز بین جسم ساده اورگانیک و اجسام پلیمری است.

انواع پلیمرها

• بیوپلیمرها یا پلیمرهای طبیعی مانند سلولز ، نشاسته ، پروتئینها و ...
  
  
• پلیمرهای معدنی مانند الماس ، گرافیت ، اکثر اکسیدهای فلزی و ...
  
  
• پلیمرهای سنتزی پلیمرهایی هستند که منشا آنها عموما مونومرهایی از نفت خام و قطران زغال سنگ است و ما با انجام فرآیندهایی ، پلیمرهای بسیار مفید می‌سازیم که امروزه زندگی بدون آنها ممکن نیست. با این فرایندها بطور کلی آشنا می‌شویم.

پلیمریزاسیون افزایشی

پلی اتیلن

آکریلان

PVC

کائوچو

• کائوچوی طبیعی:
  
  کائوچوی طبیعی که از شیره درختی به نام Hevea بدست می‌آید، از پلیمریزاسیون هیدروکربنی به نام 2- متیل -3 , 1- بوتادین معروف به ایزوپرن به فرمول CH₂ ═ C (CH₃) ─ CH ─ CH₂ بوجود می‌آید:
  
  

• کائوچوی مصنوعی:
  
  چون در فرمول ساختمانی کائوچوی طبیعی پیوند دوگانه وجود دارد، به همین دلیل وقتی کائوچو را با گوگرد حرارت دهیم، این مونومرها پیوند پی خود را باز می‌کنند و با ظرفیتهای آزاد شده ، اتم گوگرد را می‌گیرند. در نتیجه کائوچو به لاستیک تبدیل می‌گردد. حرارت دادن کائوچو با گوگرد و تولید لاستیک را اصطلاحا ولکانیزاسیون (Vulcanization) می‌نامند و بهمین دلیل لاستیک حاصل را نیز کائوچوی ولکانیزه گویند.
  
  چند نوع کائوچوی مصنوعی نیز ساخته‌اند که از موادی مانند 1,3- بوتادین و جسمی به نام 2- کلرو 3 , 1- بوتادین معروف به کلروپرن به فرمول CH₂ ═ CHCl ─ CH ═ CH₂ و جسم دیگری به فرمول CH₂ ─ C(CH₃) ─ C(CH₃) ═ CH₂ به نام 3 , 2- دی متیل – 3 , 1- بوتادین به تنهایی یا مخلوط درست شده‌اند.
  
  کلروپرن بسهولت پلیمریزه شده و به نوعی کائوچوی مصنوعی به نام نئوپرن تبدیل می‌شود.

پلیمریزاسیون تراکمی

پلیمریزاسیون اشتراکی (کوپلیمریزاسیون)

فلفل به خاطر برخورداری از تركيبی به نام كاپسايسين از جمله مواد خوراكی تند به شمار میرود. خوردن اين ماده گاه از حالت ايجاد لذت فراتر می رود و سوزش تحمل ناپذيری را در دهان ايجاد می كند. در واقع، تماس كاپسايسين با بافت دهان، با حمله ی مولكول های اين ماده به گيرنده های درد و متصل شدن به آ نها همراه است. نگران نباشيد چون اين عملكرد آسيبی به شما وارد نمی كند و اگر شما بدانيد كه كاپسايسين يك ماده ی روغنی با خاصيت قليايی است می توانيد از خوردن آن همواره لذت ببريد، راه حل اين است: بايد دهان خود را آستر كنيد!

آب هيچ كمكی نمی كند

از آن جا كه كاپسايسين ماده ای روغنی است در آب حل نمی شود. پس با خوردن آب ممكن است حتی احساس سوزش ناشی از خوردن فلفل در دهان گسترش يابد

از الكل دوری كنيد

خوردن الكل هم در بی اثر كردن تندی فلفل تأثيری ندارد زيرا كاپسايسين در الكل هم نامحلول است و در نتيجه حتی ممكن است مانند آب، احساس سوزش را شديدتر كند. فقط گيرنده های درد در برابر الكل  به خاطر خواص ويژه اش  نسبت به آب كندتر عمل می كنند.

اسيد بنوشيد

تعجب نكنيد چون منظور از اسيد، تر كيب هايی هم چون سولفوريك اسيد نيست. خوردن مواد اسيدی مانند ليمو، آب پرتقال، گوجه فرنگی و شير از فعاليت قليايی كاپسايسينوييدهای موجود در فلفل می كاهد.

مصرف لبنيات مؤثر است؟

بجز شير، ماست و عنوان است خامه نيز خاصيت اسيدی دارند و در مقابله با سوزش مؤثرند. پروتيين شير يا كازيين، كاپسايسين را تجزيه می كند. فراورده های لبنی دارای چربی هستند پس، به حل شدن كاپسايسين كمك می كنند. برای اثر بيش تر، بهتر است از يك ماده ی اسيدی چربی دار مانند خامه يا بستنی استفاده شود. اين خوراكی ها نسبت به شير كه چربی آن گرفته شده است، اثر بيش تری دارند.

به كربوهيدراتها نيز توجه كنيد

هنگامی كه همراه فلفل، نان و برنج میخوريد يك مانع فيزيكی ميا

شيمیدانهای دانشگاه اورگان تركيب شيميايی تازه ای ساخته اند كه بنا به آزمايشهای انجام شده روی آن، توانايی فراوانی در رفع افسردگی دارد. اين دارو را میتوان در نسل سوم داروهای ضدافسردگی دسته بندی كرد كه خواص آن از بسياری جنبه ها، شبيه كيم بالتا يا دولوكستين  است با اين تفاوت كه عوارض جانبی كمتر دارد و انتظار میرود كه بر تعادل شيميايی بدن اثر مطلوب تری داشته باشد.

به هرحال اين نتايجی است كه هم اكنون فقط در مقياس آزمايشگاهی و روی حيوانات به دست آمده است. بنابراين نتايج، اين داروی جديد تا 10برابر، مؤثرتر از كيم بالتا عمل میكند و ممكن است با عوارض جانبی رايج كمتری همچون نگرانی، يبوست و فشار خون بسيار پايين، نسبت به كيم بالتا همراه باشد.

دانه های روغنی پس از غلات، مهمترین مجموعه های غذایی در جهان به شمار می روند. این فراورده های غنی از اسیدهای چرب، از پروتیین نیز برخوردارند. در این میان كلزا یكی از مهم ترین گیاهان روغنی در سطح جهان است. در این مقاله خواص روغن كانولا و چگونگی تهیه ی آن ارایه می شود.

صدها سال پیش در آسیا و اروپا از روغن كلزا در چراغ ها استفاده میشد. در چین و هند نیز نوعی روغن كانولای طبیعی (پالایش نشده) كاربرد داشت. با گذشت زمان، مردم از این روغن در پخت و پز نیز استفاده كردند.

با اینكه این فراورده در قرن سیزدهم، در اروپا شناخته شده بود اما استفاده از آن تا زمان كاربرد گسترده ی نیروی بخار عملی نشد. به هرحال، در جریان جنگ جهانی دوم و در پی نیاز به افزایش سرعت موتورهای بخار در كشتی های بازرگانی و نیروی دریایی، استفاده از روغن ها به عنوان مواد روان كننده گسترش یافت.

در سال 1945 ، گیاه كانولا به كانادا برده شد و پژوهش هایی روی آن انجام گرفت كه آن را به عنوان روغن خوراكی مناسبی معرفی كرد. نخستین روغن خوراكی در كانادا در سال های 1956 و 1957 از دانه ی كلزا تهیه شد اما مقدار مواد زیان آوری همچون گلوكوزینولیت در كنجاله، و اوروسیك اسید در روغن آن بالا بود. پس از آن، كشاورزان كانادایی به كشت این گیاه روی آوردند و هم اكنون این فراورده پس از گندم بیشترین درآمد را برای این كشاورزان درپی دارد. پس از موفقیت در كاهش مواد زیان آور در كنجاله و روغن این گیاه، كشت آن در جهان رشد چشمگیری پیدا كرد.

بنا به قرارداد، روغن كلزایی كه عاری از اوروسیك اسید است، روغن یك صفر خوانده می شود. هم اكنون روغنی را كه مقدار اوروسیك اسید آن در دانه به كمتر از 2 درصد برسد و نیز مقدار گلوكوزینولیت آن در كنجاله كمتر از 30 ppm باشد، روغن دو صفر می نامند. گفتنی است كه كانولا یك گیاه مهندسی شده ی ژنتیكی است كه در اواخر دهه ی  1970معرفی شد و بنابراین نباید آن را یك گیاه طبیعی دانست.

خواص كانولا

بدن ما برای تأمین انرژی نیازمند چربی است و انتخاب درست چربی ها هم در حفظ سلامت بدن اهمیت فراوان دارد.

برخی از چربی ها سالمتر از بقیه ی اعضای خانواده ی خود هستند. روغن كانولا یكی از چربی های سالم است. بنابر پژوهش ها، مصرف روزان هی 1.5 قاشق غذاخوری (حدود 19 گرم) از این روغن احتمال مبتلا شدن به بیماری های قلبی عروقی را كاهش میدهد. این خواص، از وجود چربی های سیر نشده در روغن كانولا نتیجه شده است. در مجموع میتوان خواصی به این شرح برای این روغن برشمرد:

• منبعی برای چربی امُگا 6 است. این چربی نقش مهمی در رشد غشای مغز كودكان زیر2  سال دارد و برای رشد آن ها ماده ای ضروری است.

• سرشار از چربی امگا 3 است. این چربی خطر حمله های قلبی را كاهش میدهد.

•  كلسترول و چربی های ترانس در آن وجود ندارد.

•  از بهترین نسبت اسیدهای چرب برخوردار است.

•  مقاومت این روغن در برابر گرما و نور بسیار زیاد است. نقطه ی جوش آن 220 C است، تا دمای 200 هیچ پراكسیدی تولید نمیكند، طعم خاصی ندارد و از بافت روغنی نرم و سبكی برخوردار است كه آن را برای كاربردهای گوناگون از سرخ كردن گرفته تا استفاده در سالاد، روغن شیرینی و مارگارین مناسب میكند.

• اسیدهای چرب كانولا به جذب ویتامین های محلول در چربی مانند E ،D ،A و K كمك میكند. این روغن خود از ویتامین های  Eو K برخوردار است. از آ نجا كه ویتامین E به عنوان یك پاداكسنده عمل میكند در مبارزه با سرطان و بیماری های قلبی مؤثر است. ویتامین K نیز در انعقاد خون نقشی حیاتی دارد.

تولید روغن كانولا

در تولید روغن های گیاهی خوراكی دو فرایند اصلی شامل پرِس كردن مكانیكی و استخراج روغن وجود دارد كه فرایندهای جانبی دیگری برای زدودن ناخالصی ها آن ها را همراهی میكنند. دانه های كانولا كه در تهیه ی روغن به كار میروند باید مقدار اوروسیك اسید و گلوكوزینولیت استانداردی داشته باشند. بنا به این استاندارد، دانه ها درجه بندی میشوند، تقریباً 42درصد یك دانه را روغن تشكیل میدهد. مراحل تولید روغن كانولا به این قرار است:

• تمیز كردن دانه ها

به كمك روش هایی همچون دمیدن هوا، الك كردن یا تركیبی از این دو، تمیز كردن دانه های درجه بندی شده انجام میگیرد.این مرحله در جدا كردن هرگونه گیاه دیگر و مواد خارجی گوناگون از دانه ی كانولا نقش مهمی دارد.

•  آماده سازی دانه

با استفاده از گرمای ملایم، مقدار رطوبت موجود در دانه، برای استخراج روغن در مقداری بهینه كنترل میشود.

•  فراوری دانه

پس از آماده سازی، دانه ها خرد و سپس كمی گرم میشوند. این مرحله بر بازیابی بیشتر روغن می افزاید. تكه های كوچك دانه فشرده میشوند تا محتوای روغن آن ها از 42 درصد (با رطوبت 8درصد) به حدود 16 تا 20 درصد برسد. فشرده شدن دانه ها استخراج روغن را آسانتر میكند.

• استخراج روغن

كیك فشرده ای كه از مرحله ی فراوری دانه به دست آمده است، یك یا دو نوع استخراج را تجربه میكند تا روغن باقیمانده در آن خارج شود. استخراج روغن یا با استفاده از روش استخراج با حلال هگزان انجام میگیرد یا به كمك روش پرس سرد. هر دوی این روش ها به تولید روغنی می انجامد كه دارای طعم ملایم، رنگ زرد روشن، پایداری و ارزش غذایی بالایی است.

گفتنی است روغن به دست آمده از روش استخراج با هگزان در صنایع غذایی و عرضه در بازار سهم چشمگیر تری دارد. به كمك هگزان، 96 درصد روغن موجود در دانه ها استخراج میشود. در جریان مراحل خیساندن و شستن دانه ها تماس با این حلال انجام میگیرد و محتوای روغن كیك فشرده به حد چشمگیر كاهش می یابد، در روش پرس سرد، در دمای 60 C جدا كردن روغن از دانه انجام می گیرد و دما با خنك كردن سامانه به كمك آب كنترل میشود. از آنجا كه فشرده كردن مكانیكی كیك در دماهای پایین كارایی كمی دارد مقدار روغنی كه با این روش استخراج میشود از مقدار استخراج آن در حضور هگزان كم تر است. درواقع، در این روش 75 تا 85 درصد از روغن موجود در دانه خارج میشود.

• استخراج حلال

هگزان باقیمانده در كیك فشرده باید از آن خارج شود. در دمای پایین تبخیر حلال و جدا شدن آن از كیك انجام می گیرد.

•  پالایش روغن

روغن به دست آمده از مرحله ی استخراج، روغن خام نامیده میشود كه شامل تركیب های گوناگونی است و برای تولید فراورد های مناسب با پایداری خوب باید این تركیب ها از روغن جدا شوند. ناخالصی های موجود را فسفولیپیدها، نوعی از صمغ ها، اسیدهای چرب آزاد، رنگدانه ها و ذره های ریز كنجاله تشكیل می دهند. برای جدا كردن فراورده های جانبی از روش های متفاوتی میتوان بهره گرفت كه از آن جمله ته نشینی با آب یا اسیدهای آلی در تركیب با آب است.

پس از مرحله ی ته نشینی با آب یا اسید آلی، روغن دارای تركیب هایی رنگی است كه اگر از آن جدا نشوند پایداری روغن را كاهش می دهند. در جریان فرایند سفید كردن نیز این تركیب ها جدا می شوند. در این مرحله روغن از كوزه ای با بدنه ای از جنس سیلیس گذرانده می شود تا تركیب های رنگی و ناخالصی های دیگر رفته رفته از آن جدا شوند. در پایان مرحله ی پالایش بوزدایی روغن انجام می گیرد. به كمك روش تقطیر با بخار آب هرگونه ماده ای كه در روغن باقی مانده است و می تواند بو یا مزه ی نامناسبی به آن بدهد، حذف می شود.

• فرایندهای اضافی

روغن كانولا در انواع گوناگون ازجمله روغن خوراكی تولید میشود. معمولاً در تولید روغن هایی كه جهت تهیه ی سالاد، چاشنی و سرخ كردن كاربرد دارند از فرایندهای اضافی استفاده نمی شود. در تولید مارگارین و روغن ویژه ی شیرینی پزی فرایند هیدروژن داركردن مورد استفاده قرار می گیرد.

فرایند استرسازی درونی نیز روش دیگری است كه جهت تبدیل روغن كانولا به فراورده های سفت و جامدتر استفاده می شود. در این فرایند روغن كانولا با روغن های دیگر مانند روغن هسته ی خرما كه سفت تر است مخلوط می شود و فراورده ای نیمه جامد به دست می آید كه نیازی به هیدروژن دار شدن ندارد.

نتیجه گیری

كانولا یك گیاه مهندسی شده ی ژنتیكی است كه كشت آن در جهان به خاطر خواص ارزشمندش گسترش یافته است. روغن موجود در دانه های این گیاه از دیرباز برای تولید روشنایی كاربرد داشته است. اكنون نیز به خاطر برخورداری از اسیدهای چرب مناسب در صنایع غذایی و تولید روغن خوراكی مورد استفاده قرار دارد.

کتاب طیف سنجی مدرن جان مایکل هولاس یکی از بهترین و جدیدترین کتابهای طیف سنجی است که توسط تیم تحقیقات سایت برای شما عزیزان آماده شده است.(البته ترجمه ی این کتاب با ترجمه ی غلامرضا اسلامپور و انتشارات دانشگاه تربیت معلم در بازار موجود است.)
                                                           دانلود کتاب                 رمز فایل:www.analyte.ir