اندازه گیری نبض

اندازه گیری نبض
نبض: لمس نبض از دیرینه ترین و ماندگارترین کارهای حرفه پزشکی است.
به انتقال موج خون در داخل شریان را نبض می گویند. برای معاینه نبض، دست بیمار را طوری بدست گیرید که کف دست بیمار بطرف بالا باشد، سه انگشت خود را روی شریان رادیال  در محلی عبور شریان از روی استخوان قرار دهید به نحوی که انگشت نشانه به قلب نزدیکتر باشد. شکل ۱۱-۱۰ . با قرار دادن انگشت به این نحو، می توانید نبض بیمار را بخوبی لمس کنید و خصوصیات آن را مشخص کنید.

محل های رایج لمس نبض:

نبض رادیال: که در قسمت داخلی مچ دست (پایین انگشت شست و روی استخوان رادیوس قرار دارد].
نبض کاروتید که در روی گردن و در فرورفتگی کنار سیب آدم می باشد.

در جاهای دیگر از جمله کشاله ران، مچ پا، آرنج (براکیال)، گیجگاهی (تمپورال) می توان نبض را لمس نمود.

نکات:

• با انگشت شست نبض را لمس نکنید زیرا خود شست نبض قابل لمس دارد.

• هر دو شریان کاروتید را همزمان لمس نکنید و فشار زیادی بر روی این شریان وارد ننمائید. زیرا در ریتم ضربان قلبی اختلال ایجاد می کند.

• در بزرگسالان رایج ترین محل، برای لمس نبض، شریان رادیال بوده و مطمئن ترین محل شریان کاروتید می باشد.

• در افرادی که خونریزی دارند نبض ضیعف ولی تعدادش زیاد است

• در افراد دچار اسهال و استفراغ شدید نبض ضعیف و حتی غیر قابل لمس است.

• تعداد نبض در شرایط طبیعی با افزایش سن تا رسیدن به سن بلو کاهش می یابد.

• جثه: تعداد نبض در افراد با جثه بزرگ و ورزشکار کمتر از افراد با جثه کوچک است.

حدود نبض طبیعی در حالت استراحت:

برای لمس نبض در شیرخواران از شریان بازویی در داخل و وسط بازو استفاده کنید.

طبقه بندی ضربان نبض در بالغین:

اندازه‌گیری دمای بدن

دمای بدن با دماسنج طبی اندازه‌گیری می‌شود. دمای بدن می‌تواند از راه دهان (زیر زبان)،مقعد (دقیق‌ترین شیوه؛ که برای نوزادان و کودکان خردسال استفاده می‌شود)، زیر بغل و یاپردهٔ گوش (از طریق اندازه‌گیری اشعه‌های فروسرخ) انجام گیرد.

دمای به دست آمده از طریق دهان و زیر بغل نسبت به دمای به دست آمده از طریق مقعد پایین‌تر هستند (تفاوتی برابر ‎۰٫۵°C برای اندازه‌گیری از طریق دهان؛ ‎۰٫۸°C از طریق زیر بغل)؛ بنابراین این تفاوت باید به هنگام اندازه‌گیری میزان تب مورد توجه قرار گیرد.

دمای طبیعی بدن انسان که از راه دهان و در حالت استراحت اندازه‌گیری شود برابر است با ۰٫۷±۳۶٫۸ درجهٔ سلسیوس. به این ترتیب هر دمایی که از طریق دهان اندازه‌گیری شود و بین ۳۶٫۱ و ۳۷٫۵ باشد طبیعی است.

دماسنج طبی نشانگر تب ‎۳۸٫۵°C

با این وجود، موارد بسیاری هستند که در تغییر دمای بدن نقش دارند؛ و باید هنگام اندازه‌گیری مورد توجه قرار گیرند. سن، لباس‌های فرد، دمای اتاق و ساعات مختلف در طول روز در دمای بدن تغیر می‌گذارند. دمای بدن در طول شبانه‌روز به طور طبیعی تغییر می‌کند. کمترین دمای بدن در حدود ساعت ۴ صبح، و بیش‌ترین دما حدود ساعت ۱۸ می‌باشد (البته به شرط این که عادت فرد این باشد که در روز بیدار باشد و در شب بخوابد). به این ترتیب، دمای ۳۷٫۵ درجهٔ سلسیوس که از طریق دهان و به هنگام عصر گرفته شده باشد، الزاماً تب نیست؛ در حالی که همین دما صبحگاه تب محسوب می‌شود.

به هنگام اندازه‌گیری دمای بدن از طریق دهان باید در نظر داشت که خوردن، نوشیدن و سیگار کشیدن حداقل 20 دقیقه قبل از اندازه‌گیری موجب تغییر دمای دهان می‌شود. دمای بدن پس از صرف غذا افزایش می‌یابد.

نکتهٔ دیگر این است دمای طبیعی افراد نسبت به یک‌دیگر، و حتی نسبت به روزهای مختلف متغیر است. در زن‌ها دمای بدن با توجه به چرخهٔ ماهیانه نیز تغییر می‌کند (به طور متوسط، دمای بدن زنان به مدت ۱۴ روز پس از تخمک‌گذاری ‎۱°C افزایش می‌یابد).

به‌علاوه، عوامل روان‌شناختی نیز موجب تغییر دمای بدن می‌شوند.

1 – دهان Oral temperature

2 – زیر بغل Axillary temperature

3 – مقعد Rectal temperature

1 – دهان Oral temperature :   

وسایل لازم  Necessary tools :

1 – دماسنج جیوه ای  Mercury thermometer

2 – پنبه الکل  Cotton alcohol

3 – دفتر ثبت علائم حیاتی  Register Vital signs

روش کار Program :

1 – دستهای خود را بشویید

2 – وسایل مورد نیاز را آماده کنید

3 – بیمار را از انجام کار خود مطلع کنید

4 – در صورت مصرف مایعات گرم ، سرد و یا استعمال دخانیات توسط بیمار 5 دقیقه بعد درجه حرارت

گرفته شود

5 – از دماسنج شخصی بیمار استفاده نموده و آنرا ضد عفونی کنید

6 – دماسنج را تکان دهید تا جیوه داخل دماسنج عدد زیر 35 درجه را نشان دهد

7 – دماسنج را در زیر زبان به مدت 3 دقیقه بگذارید

8 – سپس دماسنج را برداشته آنرا بخوانید ودر دفتر یا برگه ثبت علائم حیاتی چارت نمایید

9 – دماسنج را ضد عفونی کرده ودر محل خود قرار دهید

10 – وسایل را جمع نمایید و دستهای خود را بشویید

2 – زیر بغل Axillary temperature :

روش کار Program :

مانند کنترل از راه دهان می باشد با این تفاوت که :

1 – دماسنج در زیر بغل گذاشته می شود

2 – مدت قرار گیری دماسنج در زیر بغل 9 دقیقه می باشد

3 – مقدار آن 0.3 تا 0.5 کمتر از دمای دهان می باشد

4 – از این روش برای بیمارانی که قادر نیستند درجه را در دهان خود نگه دارند استفاده می شود 

5 – درتوضیحات دفتر یا برگه ثبت علائم حیاتی علامت A به معنی Axillary نوشته می شود

3 – مقعد Rectal temperature :

وسایل لازم  Necessary tools :

1 – دماسنج مقعدی Rectal thermometer :

2 – دستکش یکبار مصرف ( دستکش لاتکس )( Disposable gloves( Latex gloves :

3 –  پنبه الکل  Cotton alcohol

4 – ماده چرب کننده Article lubricant

روش کار Program :

1 – دستهای خود را بشویید

2 – وسایل مورد نیاز را آماده کنید

3 – بیمار را از انجام کار خود مطلع کنید و دور تخت پاراوان بکشید

4 – بیمار را به پهلو بخوابانید و لباسهای وی را کنار بزنید

5 – دستکش خود را بپوشید

6 – دماسنج را تکان دهید تا جیوه داخل دما سنج عدد زیر 35 درجه را نشان دهد

7 – قسمت جیوه آنرا چرب نمایید

8 – دماسنج را به آرامی در مقعد بیمار قرار دهید به اندازه 3 سانتی متر

9 – پس از گذشت 2 دقیقه دماسنج را برداشته ، تمیز نمایید و بخوانید

10 – مقدار آن 0.3 تا 0.5 بیشتر از دمای دهان می باشد

11 – مشاهدات خود را در دفتر یا برگه ثبت علائم حیاتی چارت نمایید و در توضیحات علامت R به معنی

Rectal نوشته شود

12 – لباس بیمار را مرتب کرده ، وسایل را جمع کنید و دستهای خود را بشویید

اندازه گیری فشار خون در خانه نشان می دهد که در طول روز چقدر فشار خون تان تغییر می کند و پزشک شما از روی عددهایی که نوشته اید، پی به این نکته می برد که داروهای تان برای کنترل فشار خون بالای شما چه قدر موثر است. در واقع اندازه گیری فشار خون نوعی مدیریت سلامت بدن می باشد.

برای اندازه گیری فشار خون به چه وسایلی نیاز است؟

برای اندازه گیری فشار خون در خانه، می توانید از مونیتور آنروید(aneroid) یا مونیتور دیجیتالی بر حسب نیازتان استفاده کنید.

مونیتور آنروید، دارای اعداد و ارقامی است که با نگاه کردن به صفحه ی نمایشگر، کاملاً مشخص می شوند. این نوع از دستگاه های اندازه گیری فشار خون روی بازو بسته و بعد با دست باد می شوند(با باد کردن یک حباب پلاستیکی که به دستگاه وصل است).

مونیتور دیجیتالی روی مچ دست بسته و میزان فشار خون روی یک صفحه کوچک نمایشگر، ثبت می شود.

مزایا و معایب مونیتورهای آنروید

مزیت اصلی مونیتورهای آنروید این است که به راحتی از جایی به جای دیگر منتقل می شوند. این نوع از فشار سنج ها معمولاً از فشار سنج هایی که مونیتور دیجیتالی دارند، ارزان تر هستند، اما کار کردن با آن ها کمی پیچیده است و به راحتی دچار اختلال شده و در این شرایط اعداد و ارقامی که نشان می دهند، دیگر دقیق و درست نیستند.

به علاوه ممکن است باد کردن حباب پلاستیکی کمی دشوار باشد در ضمن افرادی که ناشنوایی دارند، نمی توانند از مونیتور آنروید استفاده کنند؛ زیرا با گوشی ضربان سنج قادر به شنیدن صدای قلب نیستند.

مزایا و معایب مونیتورهای دیجیتالی

از آن جایی که مونیتورهای دیجیتالی خودکار هستند، یکی از متداول ترین دستگاه ها برای اندازه گیری فشار خون محسوب می شوند.

با این دستگاه میزان فشار خون به راحتی خوانده می شود؛ زیرا اعداد روی یک صفحه، نمایش داده می شوند.

استفاده از آن ها به مراتب ساده تر از مونیتورهای آنروید است.

در ضمن افراد ناشنوا نیز به راحتی می توانند از آن استفاده کنند؛ زیرا نیاز به شنیدن صدای قلب از طریق گوشی نیست.

اما عیب اصلی این دستگاه ها این است که صحت و دقت اعداد با هر تکان بدن تغییر می کند و دیگر این که نیاز به باتری دارند.

برخی از انواع مونیتورهای دیجیتالی به نوعی طراحی شده اند که فقط برای دست چپ قابل استفاده هستند.

آیا می توان از مونیتورهای انگشتی برای اندازه گیری فشار خون استفاده کرد؟

تحقیقات نشان می دهند که مونیتورهای انگشتی دقت بالایی ندارند و ضریب خطا در آن ها کمی بیشتر است.

همچنین نسبت به تکان های بدن بسیار حساس هستند و البته در مقایسه با سایر دستگاه های فشار خون، قیمت بالاتری هم دارند.

ویژگی های مونیتور فشار خون

- مونیتور فشار خون از نوع مچ دست باید اندازه ای متناسب با مچ دست شما داشته باشد. به هنگام خرید حتماً از فروشنده ی متخصص بخواهید که با توجه به اندازه ی بازو و مچ دست تان مونیتور مناسب به شما بدهد.

- اعداد روی مونیتور باید به آسانی خوانده شوند.

- اگر از گوشی ضربان سنج استفاده می کنید، باید صدای قلب خود را با آن بشنوید.

- از آن جایی که دستگاه های فشار خون خانگی قیمت های متفاوتی دارند نسبت به مبلغی که پرداخت می کنید، حواس تان جمع باشد.

چطور می توان از کارکرد صحیح دستگاه مطمئن شد؟

وقتی که دستگاه را می خرید، بهتر است آن را به پزشک خود نیز نشان دهید تا نسبت به درستی آن اطمینان حاصل کنید.

هر سال یک بار مونیتور فشارسنج خود را چک کنید.

همواره از آن مراقبت  کرده و از قرار دادن در محیط بسیار گرم خودداری کنید.

اگر مونیتور شما دارای تلمبه ی بادی است، مراقب باشید که دچار بریدگی و سوراخ شدگی نشود؛ برای اطمینان بیشتر می توانید از یک پزشک یا یک پرستار بخواهید که طریقه ی استفاده ی صحیح آن را به شما آموزش دهد.

با استفاده ی صحیح از وسیله ای که خریده اید، می توانید همواره فشارخون خود را کنترل کنید.

اطلاعاتی که روی مونیتورها نمایش داده می شوند:

فشار خون: نیروی خون که به دیواره رگ های خونی وارد می شود (Blood Pressure)

فشار خون بالا: (Hypertension)

فشار خون پایین: (Hypotension)

رگ های بازویی: رگ های خونی هستند که از شانه ها می آیند و تا پایین آرنج ادامه دارند و شما فشارخون را در این رگ ها اندازه گیری می کنید (Bracial artery).

فشار سیستولیک: بیشترین فشار در رگ های خونی است؛ یعنی وقتی که قلب مثل تلمبه، خون را به همه جای بدن می رساند.

فشار دیاستولیک: کمترین فشار در رگ های خونی؛ یعنی وقتی است که قلب در حال استراحت می باشد.

میزان فشار خون: منظور فشار سیستولیک و دیاستولیک است و معمولاً به این شکل نوشته می شود: (مثلا 80/120) بالاترین عدد مربوط به فشار سیستولیک اول می آید.

قبل از اندازه گیری فشار خون، باید چه کرد؟

- قبل از اندازه گیری فشار خون، (حدود 30 دقیقه قبل)، از مصرف کافئین، الکل، توتون و امثال این ها خودداری کنید.

- به دستشویی رفته و ادرار کنید.

- 3 تا 5 دقیقه در حالت استراحت قرار بگیرید و حرف نزنید تا اندازه دقیق تری به دست آید.

- در یک موقعیت راحت بنشینید، دست ها و پاهای تان را به هم نچسبانید.

- دست چپ خود را در راستای قلب تان دراز کنید یا روی میز بگذارید تا ثابت بماند.

- آستین لباس تان را بالا بزنید و دستگاه را به آرامی روی دست خود ببندید.

طریقه ی استفاده از مونتیورهای آنروید یا دستی

1- گوشی ضربان سنج را به گوش بزنید.

2- بازوبند را دور بازوی خود بپیچید؛ خیلی محکم و یا خیلی شل نباشد.

3- حباب پلاستیکی را با سرعت باد کنید(آرام باد کردن در صد خطا را افزایش می دهد)

4- به آرامی دریچه را شل کنید و اجازه دهید هوا کم کم از قسمت بازوبند دستگاه خارج شود و بعد آن را در هر ثانیه به اندازه ی 2 تا 3 میلی متر، باد کنید اگر مقدار باد خیلی زیاد باشد، نمی توانید رقم دقیق فشارخون را متوجه شوید.

5- به محض خروج هوا از بازوبند صدا ضربان قلب را خواهید شنید. به اولین صدای قلب خود توجه داشته باشید، آن عدد فشار سیستولیک را نشان می دهد.

6- باد کردن بازوبند را ادامه داده و به صدای ضربان قلب خود گوش دهید. برخی لحظات صدای ضربان قلب تان قطع می شود (حالت استراحت قلب) عددی که در این لحظات روی نمایشگر می بینید، فشار دیاستولیک شما را نشان می دهد.

7- اگر می خواهید اندازه گیری فشار خون را مجدداً تکرار کنید، 2 تا 3 دقیقه صبر کنید و بعد این کارها را دوباره انجام دهید.

طریقه ی استفاده از مونیتورهای دیجیتالی

1- دستگاه را به دور بازوی خود ببندید و دکمه روشن شدن دستگاه را فشار دهید تا شروع به کار کند.

2- دستگاه به طور خودکار باد می کند و شما فقط باید یک دکمه را  فشار دهید. بعد از باد شدن، دستگاه به طور خودکار شروع به خارج کردن باد کرده و فشار روی دست کمتر و کمتر می شود.

3- با نگاه کردن به مونیتور دستگاه می توانید فشارخون خود را روی آن بخوانید. این دستگاه فشار سیستولیک و دیاستولیک شما را نیز روی صفحه نمایش می دهد.

4- دکمه اتمام کار(خروج) را بزنید تا تمام باد خارج شود.

5- در صورت تمایل به تکرار اندازه گیری 2 تا 3 دقیقه صبر کنید و بعد این مراحل را انجام دهید.

فشارخون طبیعی 80/120 یا کمی پایین تر و فشارخون بالا، 90/140 یا بالاتر است. اگر فشارخون شما بین 80/120 تا 90/140 باشد، وضعیت شما وضعیت قبل از فشارخون بالا است(Prehypertension) به این معنی که در مراحل نخست خطر بالا رفتن فشارخون هستید.

در افرادی که دیابت یا مشکلات کلیوی دارند، میزان فشارخون شان در مقایسه با افراد دیگر باید کمتر باشد.

فشارخون پایین نیز مربوط به زمانی است که فشار سیستولیک کمتر از 90 باشد. فشارخون بسیار پایین ایجاد شوک می کند و خطری بسیار جدی تلقی می شود.

ماهنامه ی دنیای سلامت

آزمايشگاه فيزيولوژي جانوري 2 (دستگاه گوارش)

مقدمه :
دستگاه گوارش شامل مجموعه اندام هاي است كه براي گوارش دادن غذايي كه مي خوريم اختصاص يافته اند . عمل اصلي اين دستگاه ، استخراج مواد لازم موجود در غذا و تامين نياز هاي سلول ها به ماده و انرژي است. براي اين منظور، دستگاه گوارش 4 فرآيند مهم دارد كه عبارتند از : تحرك ، ترشح ، گوارش و جذب . واژه ي تحرك به روش ورود غذا به بدن از راه دهان و عبور آن از قسمت هاي مختلف لوله ي گوارش با سرعت هاي متفاوت و متناسب با عملي كه هر كدام از آن قسمت ها دارند اشاره مي كند. در فرآيند ترشح ، اقسامي از شيره هاي گوارشي حاصل از غدد ترشحي برون ريز در نقاط مختلف به لوله ي گوارشي وارد مي شوند. آنزيم هاي موجود در اين ترشحات نقش اصلي را در گوارش دارند، كه منظور از آن تبديل مولكول هاي درشت ، به مولكول هاي كوچكتر قابل جذب است. در فرآيند جذب ، مواد غذايي حاصل از عمل گوارش ، از ديواره ي روده ي باريك مي گذرند و به خون و لنف مي رسند تا توسط آنها به سلول هاي بدن داده شوند. مواد غير قابل گوارش و مقداري از مواد زايد ، از انتهاي روده از بدن دفع مي شوند.
ساختمان دستگاه گوارش :
دستگاه گوارش شامل لوله ي گوارش و ساختار هاي ضميمه ي آن است كه در خارج لوله قرار دارند ، اما توسط مجرا هايي با آن در ارتباطند.

لوله ي گوارش ، حدود 5/4 متر طول دارد و از دهان تا مخرج امتداد مي يابد . در اين لوله ، دهان، حلق، مري، معده، روده ي باريك و روده ي بزرگ را مي توان تشخيص داد. لوله گوارش از هر دو سر به محيط خارج ارتباط دارد . بدين ترتيب ، داخل لوله را هم بايد جزيي از محيط خارج محسوب داشت و ديواره ي اين لوله ، حد فاصل محيط خارج و داخل بدن است. اين ديواره ، به بعضي از مواد اجازه عبور به محيط داخلي را مي دهد و برخي را نمي پذيرد . بيشتر مواد غذايي كه وارد بدن مي شوند، بايد از خلال اين ديواره بگذرند.
قسمت هاي ضميمه ي لوله ي گوارش عبارتند از: غده هاي بزاقي ، لوزالمعده ، كبد و كيسه صفرا . اين ساختار ها ، ترشحاتي را مي سازند ، يا در خود ذخيره مي كنند كه وجود آنها براي عمل گوارش يا جذب ضرورت دارد .
ترشح بزاق :
سلول هاي آسينار واقع در غدد بنا گوشي ، زير زباني و تحت فكي روي هم ، روزانه معادل 1 تا 2 ليتر بزاق ترشح مي كنند. ميانگين مقدار ترشح در حالت استراحت ، حدود 5/0 سانتي متر مكعب در دقيقه است . وقتي كه حداكثر تحريك وجود داشته باشد ( مانند هنگامي كه ترشي خورده مي شود) مقدار ترشح به حدود 4 سانتي متر مكعب در دقيقه مي رسد. غده هاي بنا گوشي ترشحاتي رقيق دارند كه در آن ، يون هاي معدني و آميلاز ديده مي شود كه به گوارش مواد نشاسته اي كمك مي كند.
در غده هاي زير زباني و تحت فكي ، سلول هاي مخاطي يافت مي شوند كه موسين ترشح مي كنند. وقتي كه موسين با ترشحات آبكي حاصل از غدد بنا گوشي مخلوط مي شود، محلولي چسبناك به نام موكوس حاصل مي آيد. اين ماده ، بعضي از اقسام بزاق را بسيار چسبنده مي كند.
تركيب بزاق مختلف است ، زيرا سلول هاي ترشح كننده ي آن متفاوتند. تركيب بزاق را عملا بايد مربوط به مقدار تحريك هر كدام از انواع مختلف سلول هاي سازنده ي آن دانست . اين مقدار هم به نوبه ي خود ، به ماهيت تحريك و نوع عملي كه بايد انجام گيرد بستگي پيدا مي كند. مثلا اگر به سگي گوشت تازه داده شود، بزاقي ترشح مي شود كه مقدار موكوس آن زياد است . اين بزاق توده ي غذا را لزج و قابل بلع مي كند. اما اگر به همان سگ پودر خشك گوشت داده شود، بزاق آبكي حاصل مي آيد كه باعث شسته شدن پودر از دهان مي شود.
ترشح بزاق را انعكاس هاي بلند اداره مي كنند. پيام هاي آورنده ، از گيرنده هاي شيميايي واقع در ناحيه ي دهان و بيني و در هنگام احساس بو و طعم غذا منشا مي گيرند. يك مسير حسي ديگر از طريق تحريك گيرنده هاي مكانيكي دهان توسط غذاست . در همه ي موارد ، پيام ها به مركز كنترل ترشح بزاق در بصل النخاع ارسال مي شوند. اين مركز هم به نوبه ي خود پيام ها را از راه 2 انشعاب دستگاه عصبي خود مختار به غده هاي بزاقي مختلف ارسال مي دارد، كه حاصل آن ، ترشح بزاق است. هر دو نوع تحريك كلي نرژيك پاراسمپاتيك و آدرنرژيك پاراسمپاتيك ، باعث تحريك ترشح بزاق مي شوند .حال آنكه اين دو نوع عصب ، در روي اعمال ديگر بدن اثر متضاد دارند. اما البته اعصاب پاراسمپاتيك اثر مهمتري در تنظيم ترشح بزاق دارند ، زيرا با بروز اختلال در كار اين اعصاب دهان خشك خواهد شد.
ترشح بزاق داراي چندين عمل است . بزاق غذا را نرم و لغزنده مي كند و در نتيجه ، عمل بلع آسان مي شود. بزاق دهان را مرطوب مي كند ، پس جويدن و صحبت كردن آسان مي شود . بزاق داراي مقدار زيادي يون بيكربنات است . اين نوع يون هاي قليايي ، اسيد هاي حاصل از باكتري هاي موجود در دهان را خنثي مي كنند و از اين راه ، جلوي حل شدن ميناي دندان را مي گيرند. علاوه بر آن ، كاهش يافتن ترشح بزاق كه در حين كم شدن آب بدن صورت مي گيرد ، موجب احساس تشنگي است.
آنزيم گوارشي آميلاز ، توسط سلول هاي غدد بناگوشي ساخته و در همان جا به صورت كيسه هاي محتوي آنزيم به نام دانه هاي زيموژن ذخيره مي شود. اين آنزيم بر گوارش هيدرات هاي كربن درشت مولكول مانند نشاسته تاثير دارد. نشاسته پلي ساكاريدي است كه زنجيره هاي منشعب و مستقيم فراوان دارد. واحد هاي سازنده ي اين زنجيره ها گلوكز است. فراورده ي نهايي اين آنزيم ، اليگوساكاريد ها يا قطعات كوچك متشكل از 2 تا 9 مولكول گلوكز است. مهمترين اليگوساكاريد حاصل ، مالتوز است كه 2 مولكول گلوكز دارد. pH لازم براي عمل آميلاز بزاق ، نزديك به حالت خنثي يعني 7 است كه در دهان وجود دارد. اگرچه غذا فقط به مدت محدودي در دهان مي ماند، و اگرچه محتواي معده كاملا اسيدي است، لقمه ي غذايي تا مدتي پس از ورود در معده دست نخورده مي ماند و در نتيجه ، آميلاز بزاق مي تواند همچنان به عمل خود ادامه بدهد. یونهای کلر ، فعال کننده این آنزیم می‌باشند. در بزاق آنزیمهای مالتاز و انورتاز وجود دارد که از میکروبهای موجود در دهان ترشح می‌شوند. آنزیم دیگر بزاق ، لیزوزیم است که باعث هضم پروتئینهای غشای باکتریها می‌شود. ( پتيالين همان آلفا آميلاز است)
كمي بيشتر در مورد آنزيم آميلاز :
آمیلاز که جزء آنزیم های هیدولاز محسوب می شود. در پانکراس برون ریز و غده های پاروتید ساخته می شوند وعمل آنها هیدورلیز نشاسته وتبدیل آن به مالتوز است. دو نوع آمیلاز وجود دارد.
الف) بتا آميلاز يا آميلاز باكتري ها كه زنجيره هاي پلي ساكاريدي مانند گليكوژن و نشاسته را از قسمت انتهايي احيا كننده ي آنها هيدروليز مي كند و هر بار يك مولكول مالتوز به وجود مي آورد.
ب) آلفا آمیلاز که عمل هیدولیزر آن مرتب نبوده ودر قسمت های مختلف زنجیره اثر می کند.
دو ایزو آنزیم عمده آمیلاز مربوط به پانکراس (p) وغدد بزاقی (s) است . .یون های کلر، برم، نیترات آن را فعال وسیترات واگز الات آن را مهار می کنند. در واقع آنزیم آمیلاز نشاسته را از محل پیوندهای ۴-۱ هیدورلیز می کند. آن را به مالتوز تبدیل می کند.
آلفا آمیلاز موجود در بزاق کمی از نشاسته را تبدیل می کند چون مدت توقف غذا در دهان ناچیز است ولی قسمت عمده فعالیت این آنزیم مربوط به آمیلاز پانکراس است. آمیلاز به طورطبیعی از سلول های آسینار پانکراس به مجرای پانکراس وسپس داوزدهه ترشح می گردد و در روده به تجزیه نشاسته به قندهای ساده تر تشکیل دهنده ی آن کمک می کند.

استفاده از آلفا آميلاز در صنعت :
1.درصنعت نساجی
2.مواد اولیه الیاف تا مرحله تصفیه پساب
3.درموادشوینده جدید خانگی وصنعتی
انزیم ها به طور وسیع از سال 1960 درشوینده های خانگی استفاده شده است.
امیلازها در صنعت روی اسپاگتی- شکلات اثر دارند.
الفاامیلازهای مقاوم به دمادرفراوری نشاسته,تخمیر,تهیه محصولات کربوهیدراتی نقش داردوجایگزین هیدرولیز شیمیایی نشاسته در فراوری صنعتی شده است.
بااستفاده از کاربرد این آنزیم میتوان درصنعت و تولیدات غذایی ودارویی استفاده های بیشماری نمود و روندرشد سلامت جامعه را تسریع نمود.
كنترل عصبي فرآيند هاي گوارشي :
دو نوع مسيرعصبي در تنظيم فعاليت هاي گوارشي وجود دارند كه عبارتند از : انعكاس هاي كوتاه كه از سلول هاي عصبي موجود در ديواره ي لوله ي عصبي منشا مي گيرند و انعكاس هاي بلند كه خاستگاه آنها از اعصاب واقع در خارج لوله ي گوارشي است.
تنظيم با انعكاس هاي كوتاه : تنظيم از طريق انعكاس هاي كوتاه ، توسط شبكه هاي عصبي مين تريك و زير مخاطي كه در ديواره ي لوله ي گوارشي واقعند صورت مي گيرد. اين شبكه هاي عصبي در بر دارنده ي همه ي اجزاي لازم براي تنظيم موضعي فعاليت هاي حركتي و ترشحي هستند. اين اجزا عبارتند از 1) نورون هاي حسي كه توسط محرك هاي درون لوله اي تحريك مي شوند. 2) نورون هاي رابط ، كه پيام ها را در طول مسير انتقال مي دهند و 3) نورون هاي ترشحي و حركتي كه به ماهيچه هاي صاف و سلول هاي ترشحي وارد مي شوند. انعكاس هاي كوتاهي كه در مسير اين سلول ها پديد مي آيند ، به دستگاه گوارش ، نوعي خود مختاري مي بخشند ، زيرا انقباض ماهيچه ها و ترشحات برون ريز ، تا حدودي مستقل از تاثير عوامل تنظيم كننده اي هستند كه از خارج لوله ي گوارش عمل مي كنند. اين انعكاس هاي كوتاه ، بسته به نوع واسطه هايي كه در پايانه هاي نورون هاي حسي يا حركتي آآ
آزاد مي شوند ، از نوع تحريك كننده يا بازدارنده اند. اگر طبق معمول واسطه ي شيميايي استيل كولين باشد، نتيجه ي كار ، تحريك ترشح برون ريز و انقباض ماهيچه ي صاف احشايي خواهد بود.
تنظيم با انعكاس هاي بلند : تنظيم فعاليت هاي دستگاه گوارش ، از طريق اعصابي هم كه در خارج از اين دستگاه قرار دارند، صورت مي گيرد.عمل مهم اين انعكاس هاي بلند ، مرتبط كردن فعاليت ها بين قسمت هاي مختلف دستگاه گوارش و همچنين بين دستگاه گوارش و ساير قسمت هاي بدن است. اين قوس هاي انعكاسي بلند يا از دستگاه گوارش ، يا قسمت هاي ديگر بدن و از طريق اعصاب حسي آورنده به دستگاه عصبي مركزي ، پديد مي آيند. دستگاه عصبي مركزي هم به نوبه ي خود از راه اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك پيام هايي را به دستگاه گوارش ارسال مي دارد . از آنجا كه اعصاب خود مختار برنده با جسم سلولي شبكه هاي عصبي داخل لوله ي گوارش سيناپس برقرار مي كنند ، پيام هايي كه در مسير اعصاب بيروني حركت مي كنند ، مي توانند بر فعاليت انعكاس هاي كوتاهي كه از خود لوله ي گوارش منشا مي گيرند ، اثر تعديل كننده دارا باشند. اين تاثير نيز مي تواند بر اساس نوع رشته هاي برند ه دست اندر كار ، از نوع تحريك كننده يا بازدارنده باشد . عصب واگ ( عصب پيش گانگليوني پاراسمپاتيك ) مهمترين عصب حركتي – ترشحي بيروني اين دستگاه است كه بيش تر رشته هاي آن كلي نرژيك و تحريك كننده اند. اعصاب اسپلانك نيك يا احشايي ( اعصاب پس گانگليوني سمپاتيك ) ، آدرنرژيك اند و نور اپي نفريني كه از آنها آزاد مي شود ، مانع تحريك پذيري شبكه هاي عصبي است و بنابراين ، جلوي فعاليت انعكاس هاي كوتاهي را كه از طريق اين شبكه هاي عصبي موضعي ايجاد مي شوند ، مي گيرد.
(اغلب اعصاب سمپاتيك تركيب اپي نفرين (ادرنالين) ترشح مي كنند از اين رو به اين الياف اعصاب ادرنرژيك گفته مي شود. اغلب اعصاب پاراسمپاتيك نيز ماده استيل كولين ترشح مي كنند به اين ترتيب به اين دسته از الياف نيز اعصاب كلي نرژيك گفته مي شود.)
مواد و لوازم مورد نياز آزمايش :
محلول نشاسته ي 1% ، شناساگر لوگل ، آب مقطر ، حدود 5 سي سي بزاق دهان ، مخلوط آب و يخ ، سه عدد لوله ي آزمايش ، بن ماري ، پليت ، قطره چكان ، بشر.
روش كار :
براي تهيه ي بزاق ابتدا دهان را با آب شسته و حدود 6 سي سي آب معدني را به مدت 5 دقيقه در دهان نگه مي داريم . سپس آن را در يك بشر خالي مي كنيم . سه لوله ي آزمايش برمي داريم . در دو تاي آنها 3 سي سي محلول نشاسته ي 1% و 3 سي سي محلول بزاق مي ريزيم . و يك لوله را به عنوان شاهد انتخاب مي كنيم . در لوله ي شاهد نيز 3 سي سي محلول بزاق و به جاي نشاسته ي 1% ،3 سي سي آب معدني اضافه مي كنيم . سپس در يك پليت مقداري معرف لوگل مي ريزيم . و يك قطره از محلول شاهد را به آن اضافه مي كنيم . و تغيير رنگ حاصل را يادداشت مي كنيم . سپس يكي از دو لوله ي ديگر را در مخلوط آب و يخ و ديگري را در بن مار37 درجه قرار مي دهيم . و هر چند دقيقه يك بار با افزودن يك قطره از محلول ها بر روي يك قطره از معرف لوگل ، تغيير رنگ لوگل و مدت زمان تغيير رنگ را يادداشت مي كنيم.
(معرف رنگي دانه هاي نشاسته لوگل بوده كه آن را به رنگ آبي تا بنفش در مي آورد. يد موجود در معرف لوگل با زنجيره ي اصلي آميلوز تركيب مي شود.آميلوز زنجيره ي اصلي نشاسته است وكه در آب محلول بوده و20 درصد از ساختمان شيميايي نشاسته را تشكيل مي دهد.)
نتيجه گيري :
با افزودن محلول شاهد بر روي معرف لوگل ، شاهد تغيير رنگ معرف لوگل به بنفش بوديم . رنگ بنفش نشانه ي حضور نشاسته در محلول است و به بيان ديگر عدم حضور آنزيم آميلاز در محلول شاهد.
در مدت زمان حدود 3 الي 4 دقيقه با افزودن يك قطره از محلول موجود در بن ماري 37 درجه به معرف لوگل تغيير رنگي را در محلول شاهد بوديم . محلول رنگ نارنجي مايل به زرد به خود گرفت . اين رنگ نشان دهنده ي تجزيه ي نشاسته توسط آنزيم آلفا آميلاز موجود در بزاق است . يعني نشاسته در محلول تجزيه شده و ديگر نشاسته اي موجود نمي باشد. اين تجزيه در دماي 37 درجه ، در مدت زمان 3 الي 4 دقيقه رخ داده است.
در مورد لوله اي كه در مخلوط آب و يخ قرار گرفت ، تا حدود 15 دقيقه هيچ تغيير رنگي در محلول از بنفش به زرد را شاهد نبوديم . يعني در دماي حدود 4 درجه ي سانتي گراد ، آنزيم آلفا آميلاز قادر به تجزيه ي نشاسته نيست . تجزيه ي نشاسته در دماهاي پايين مي تواند در مدت زمان طولاني تري رخ دهد كه به علت كمبود وقت شاهد آن نبوديم . البته لازم به ذكر است كه مدت زمان لازم براي انجام عمل تجزيه توسط آنزيم آلفا آميلاز در افراد مختلف در دماهاي يكسان متفاوت است.