میله شیشه ای توپر كه برای مخلوط كردن محلولها ویكنواخت كردن گرمای یك محلول و ریختن مخلوط روی كاغذ صافی به كار می رود.

میله های همزن از شیشه هایی به قطر 3-5 میلیمتر و به درازای مناسب بریده می شوند هر دو انتهای آنرا بایستی روی چراغ گاز گرفت تا کاملا گرد شود. درازای همزن باید مناسب با اندازه و شکل ظرف مورد نظر باشد، مثلا برای بشر باید حدود 5 سانتی متر بلندتر از لبه بشر باشد. گاهی انتهای میله را مجهز به لوله لاستیکی می کنند و از این برای شستن و جدا کردن رسوب استفاده میکنند.

شکل: چگونگی هدایت مخلوط به داخل قیف به کمک همزن شیشه ای (1-همزن شیشه ای است)

لوازم حجم سنجی شیشه ای برای تعیین حجم محلولها و یا مایعات به کار می رود برخی از لوازم شیشه ای در کارخانه مدرج شده اند. روی این ظرفهای مدرج، نشانه های ویژه ای دیده می شود گاهی روی این گونه ظرفها علامت TD (مخفف To Deliver) دیده میشود. مانند پیپت یا بورت که حجم محلول یا مایع خارج شده از آن را نشان می دهد. (نه مایع یا محلول موجود در ظرف).

گاهی نیز علامت TC (مخفف To Contain) دیده می شود. TC نشان می دهد که حجم محلول موجود در ظرف برابر مقدار نوشته شده است. (نه حجم خارج شده از آن). باید توجه داشت که به سبب چسبیدن محلول به اطراف ظرف و مرطوب شدن آن، حجم مایع موجود با حجم مایع خارج شده یکسان نیست .

بر روی ظرف های مدرج علاوه بر علامت TC و ظرفیت کل آن معمولا نوشته 20ºC نیز به چشم می خورد. این درجه حرارت نشان می دهد که ظرف مورد استفاده در20ºC درجه بندی شده است.

گنجایش تمام ظروف شیشه ای با تغییر درجه حرارت اندکی تغییر میکند، از این رو حجمی که روی شیشه نوشته شده است تنها در 20ºC درست است.

مقدار تغییر گنجایش دراثر درجه حرارت، به اندازه ظرف و جنس شیشه بستگی دارد. برای نمونه یک بالن ژوژه 100 سی سی از جنس سیلیس در اثر بالا رفتن درجه حرارت از 20 درجه سانتیگراد به 27 درجه سانتیگراد حجم آن تنها دو دهم سی سی افزیش می یابد. شیشه هایی از جنس بور سیلیکات ضریب انبساط حرارتی بسیار کمی دارند.

مراقبت و تمیز کردن وسایل شیشه ای مدرج

ظرفهای شیشه ای مدرج، وسایل دقیقی هستند که در جابه جا کردن و تمیز نمودن آنها باید دقت کامل به عمل آورد. هرگز نباید وسایل شیشه ای مدرج را حرارت داد و یا هیچ گونه محلولی را در این گونه شیشه ها به مدت زیادی نگهداری کرد. ظرف را باید خالی کرد و پس از شستن با آب مقطر، آنرا خشک کرد. بلافاصله درب بالن ژوژه را بگذارید و دهانه بورت را با پنبه بپوشانید تا در مدت زمانی که از آن استفاده نمیکنید توسط گرد و خاک هوا آلوده نشود. قبل از استفاده از وسایل شیشه ای از تمیزی آنها اطمینان حاصل کنید. ساده ترین راه اطمینان از تمیزی وسایل، مرطوب نمودن آنها به وسیله آب مقطر است. هرگاه بعد از خالی شدن، قطرات آب در دیواره های ظرف جمع شد، در این صورت سطح آن به اندازه کافی برای آزمایشهای کمّی تمیز نیست.

چربی وسایل شیشه ای را می توان با محلول دترژنتها (مایع ظرفشویی) و محلول غلیظ سدیم هیدروکسید (در حدود 10 درصد) تمیز کرد . سپس با آب شیر و سرانجام با آب مقطر بشوئید. هرگاه ظرف مورد نظر پس از شستن با دترژنت، محلول هیدروکسید سدیم و آب کشیدن تمیز نشد در این صورت از محلول سولفوکرومیک و یا از محلول کرومیک اسید استفاده کنید. این محلول ها بسیار خورنده هستند و تمام مواد آلی را از میان می برند. هرگاه تماسی با لباس و یا بدنتان داشته باشد، به شدت می سوزاند. در صورت تماس، فوراً لباس یا بدنتان را با آب زیاد و سدیم بی کربنات شستشو دهید. این محلولها را تنها زیر نظر مربی استفاده کنید. از محلول پرمنگنات قلیایی نیز می توان برای پاک کردن وسایل شیشه ای استفاده کرد. بایستی توجه داشت که از محلول جوشان این پاک کننده استفاده میشود.
 

از این وسیله بیشتر برای اضافه نمودن چند قطره از معرفهای شیمیایی و یا محلولهای غلیظ به مواد و یا محلولهای دیگر استفاده میشود که این وسیله از دو قسمت بطری و سر مخصوص تشکیل شده و برخی از انواع آن تیره رنگ میباشد که برای نگهداری محلولها و معرفهای حساس به نور است و نیز از نظر سر مخصوص هم دارای دو نوع شیشه ای و لاستیکی است که استفاده از نوع تمام شیشه ای آن در آزمایشگاه های شیمی رایج تر است.

توجه داشته باشید که درظروف شیشه ای که دارای در شیشه ای هستند هيچ گاه نبايد محلول سود يا پتاس ريخت، زيرا این نوع مواد، هنگام تبخير و خشك شدن درب ظروف را مسدود مي كنند و جدا كردن آنها بسيار دشوار خواهد بود.
 

وسيله اي شيشه اي يا پلاستيكي است كه يك طرف آن داراي حباب لاستيكي قابل ارتجاع و طرف ديگر آن يك ميله شيشه اي (يا پلاستيكي) با نوك بسيار باريك است طول لوله قطره چكان با ارتفاع دهانه ظرف محتواي مايع مورد استفاده متناسب مي باشد و از چند سانتي متر تجاوز نمي كند.

معمولاً از قطره چكان براي ريختن معرفها (فنل فتالئين، تورنسل، هليانتين) و يا برداشتن محلول هايي كه بخار سـمي توليد مي كنند (مانند: اسيد كلريدريك غلیظ، آب برم، آمونياك و…) و يا محلول هايي كه احتمال خطر آنها هنگام ريختن به دست و لباس زياد است (مانند: محلول اسيد سولفوريك غليظ يا اسيد نيتريك غليظ) استفاده مي كنند.

در ظرف هاي قطره چكاني تيره رنگ، معمولاً بايد موادي را ريخت كه در اثر جذب نور تجزيه و يا تغيير مي كنند (مانند پرمنگنات پتاسيم، پراكسيدهيدروژن، اسيد نيتريك غليظ و…)

در ظرف هاي قطره چكاني يا دیگر ظرف هاي دارای درپوش شیشه ای، هيچ گاه نبايد محلول سود يا پتاس ريخت، زيرا این نوع مواد، هنگام تبخير و خشك شدن درِ ظروف را مسدود مي كنند و جدا كردن آنها بسيار دشوار خواهد بود.

طرز كار: هنگام كار كردن با قطره چكان ابتدا با فشار دادن به لاستيك، هواي درون ميله شيشه اي را بايد خالي كرد و آن را به داخل مايع قرار داد. سپس با برداشتن فشار از روي لاستيك، مايع را به طرف ميله شيشه اي كشيد. پس از بالا كشيدن مايع، از مايع داخل آن، براي آزمايش استفاده كرد.

یکی از ابزارهای آزمایشگاهی می باشد که از یک بطری پلاستیکی و یک نازل در بالای آن تشکیل شده است.از این ابزار برای شست وشوی ابزارهای آزمایشگاهی مانند بشر و بالن ته گرد استفاده می شود. عملکرد این وسیله به این ترتیب است که با فشردن دست روی بطری پلاستیکی فشار داخل بطری افزایش یافته و مایع داخل بطری به صورت باریکه ای از سر نازل به بیرون می ریزد.

از دیگر کاربردهای آبفشان (پیست) در شستشوی رسوب یا اضافه كردن آب مقطر به كار می رود. از جمله کاربرد دیگر آبفشان (پیست) درسنجش های حجمی و وزنی است. پس ازشستن وآب کشیدن هر ابزار حجمی (بورت، پیپت، ارلن) با آب معمولی باید آن را با آب مقطر کر داد. برای این منظور از آبفشان استفاده می شود. برای کر دادن باید کمی آب مقطر به ظرف مورد نظر ریخت و تمام جداره داخلی ظرف را با آن خیس کرد و سپس محتوای ظرف را دور ریخت. این عمل را باید چند بار انجام داد تا به این ترتیب ماده قبلی چسبیده شده به ظرف ازداخل آن خارج شود. ازآبفشان می توان برای به حجم رساندن محلولهایی که در بالن حجمی یا استوانه مدرج قراردارند، استفاده کرد. برای این منظور باید قطره قطره آب مقطر را به محلول افزود تا سطح محلول به خط نشانه یا درجه مورد نظر برسد. در مواقع ضروری میتوان مواد شیمیایی دیگری را در آبفشان ریخت، سپس ماده را از آبفشان به ظرف مورد نظر منتقل کرد (مانند الکل، اسیدهای رقیق، آب اکسیژنه رقیق و...). پس از پایان آزمایش، باید بلافاصله محلول داخل آبفشان راخالی کرد و آن را شست و برچسب آن راعوض کرد (چون درآبفشان معمولا آب مقطر ریخته می شود، ممکن است هرمحلول بی رنگ، آب مقطرفرض شود).

از جمله کاربرد دیگر آبفشان در خشک کردن وسایل شیشه ای است. به این صورت که بعد از شستن وسیله شیشه ای (مانند بشر، ارلن، پیپت و غیره) با آب شهری و سپس کر دادن آن با آب مقطر داخل پیست (آبفشان)، از پیست دیگری که حاوی استون است استفاده کرده و وسیله شیشه ای را با استون نیز کر میدهند. یعنی بعد از این که وسیله شیشه ای با آب مقطر کر داده شد چون مقداری قطرات آب مقطر به شیشه میچسبد و دیر خشک میشود، با استون آنرا کر میدهند تا قطرات آب در استون حل شده و بعد وسیله شیشه ای را از محلول آب و استون خالی میکنند، چون استون بسیار فرار است قطرات باقی مانده بر روی وسیله شیشه ای سریع تبخیر شده و وسیله شیشه ای خشک میشود. (لازم به ذکر است محلول آب - استون را معمولا دور نمیریزند و آنرا درون ظرفی نگه داری کرده و بعد از مدتی که مقدار آن زیاد شد از طریق تقطیر استون را جداکرده و دوباره برای شستشوی وسایل شیشه ای از آن استفاده میشود)

نام:
پتاسیم دی کرومات

Potassium dichromate

نام دیگر:
پتاسیم بی کرومات

Potassium bichromate

فرمول مولکولی:
K2Cr2O7

جرم مولکولی (گرم بر مول):
294.19

نقطه ذوب (درجه سانتیگراد):
398

تجزیه حرارتی (درجه سانتیگراد):
~500

چگالی (گرم بر سانتیمتر مکعب):
2.69

حالت:
جامد

رنگ:
نارنجی

بو:
بدون بو

pH (100G/L) در 20درجه سانتیگراد:
3.57

حلالیت در آب (گرم بر لیتر در 20درجه سانتیگراد):
130

خطرات:
سرطانزا، جهش زا، بسیار سمی، سوزش آور، حساس، خطرناک برای محیط زیست

 

یخ خشک با نام تجاری جیرنرایزد (Genericized) کربن دی اکسید جامد است. این ماده معمولاً به عنوان عامل سرد کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد. یخ خشک عالی با فشردن مستقیم گاز اتمسفر در دمای ثابت ۷۸٫۵ درجه سانتیگراد زیر صفر از حالت گاز به مایع تبدیل می‌شود. آنتالپی چگالش در ۷۸٫۵ درجه سانتیگراد زیر صفر ۱۹۹ کیلوژول بر کیلوگرم است. تولید یخ خشک برای پایین آوردن دما و سرد کردن موثر است.

در سال ۱۸۳۵ م شیمی‌دانی از کشور فرانسه به نام چارلز ایلوزیر برای نخستین بار یخ خشک را کشف کرد. او در آن دوران به نتایج و کاربردهایی دربارهٔ یخ خشک رسید که ۶۰ سال بعد توسط دانشمندان آزمایش و مشاهده شد.


تولید یخ خشک بی‌رنگ (مرغوب) با فشرده کردن گاز دی اکسید کربن (CO2) امکان پذیر است. روش‌های تولید یخ خشک به طور خلاصه به ترتیب زیر است:


۱. گاز دی اکسید کربن خالص را زیر فشار و سرما قرار می‌دهند تا به مایع تبدیل شود.


۲. در هنگام فشرده کردن مقداری از دی اکسید مایع تبخیر می‌شود و با پایین آمدن درجه حرارت دی اکسید کربن مایع، مقدار باقی مانده در نهایت به طور کامل از مایع به جامد تبدیل می‌شوند.


۳. در نهایت دی اکسید کربن جامد را که فشرده و جامد شده‌است با قالبهای کوچک یا بزرگ مکعبی، یخ خشک را بسته بندی می‌کنند. استانداردهای این قالب‌های مکعبی تقریبا ۳۰ کیلوگرم است.


کاربردهای آن عبارت‌اند از:


1- استفاده برای سرد سازی بدون یخچال در موارد پزشكی، صنایع هوایی و... برای انتقال مواد خاص

2- استفاده برای جلوه‌های ویژه و ایجاد مه یا بخار

3- استفاده در آزمایشگاهها و مراكز علمی

4- صنعت روغن

5- ذخیره مواد غذایی

6- صنعت پخت نان

7- كندن سرامیك از كف

8- پایین بردن دما در واكنش‌های شیمیایی

9- تهیه نوشابه

10- پزشكی

11- انتقال گیاهان

12- رشد گیاهان

13- كند كردن واكنشهای شیمیایی

14- عامل تولید فشار

15-انقباض فلزات جهت فیت شدن

16-چاه‌های آب

17-جذب كننده مگس ها و حشرات موذی

18-از یخ خشک برای باران‌زا کردن ابرها استفاده می‌شود.

و ...


برای ساختن یخ خشک لازم نیست وسایل سرمایش قوی داشته باشیم. تنها کافی است دی اکسید کربن (با فشار بالا) داشته باشیم. مثلا اگر کپسولی از CO2 با فشاری در حدود حداقل 75 بار و دمای حدود 31 درجه سانتیگراد داشته باشید، چنانچه آنرا برعکس کنید طوری که شیر خروجی آن در پایین قرار گیرد و سپس شیر را باز کنید، CO2 به صورت یخ خشک از آن خارج می‌شود. علت این پدیده فرآیند اختناق یا خفگی است که در آن چنانچه فشار سیالی به صورت ناگهانی کم شود دمای سیال نیز کم می‌شود (البته بسته به مقدار ضریبی به نام ضریب ژول-تامسون). از همین پدیده در یخچال برای خنک کردن گاز سرد کننده استفاده می‌شود.


باروری ابرها بوسیله یخ خشک بطور ناگهانی در آزمایشگاه جنرال الکتریک در نیویورک کشف شد. در 1946 شمیدانی به نام ونسان شافر برفی را در نزدیکی شهر نیویورک، با تزریق 6 پوند یخ خشک بوسیله هواپیما به ابرها ایجاد کرد. از آن موقع بارور کردن ابرها به این روش برای تولید باران استفاده شد و در چین برای کاهش آلودگی هوا در زمان برگزاری المپیک 2008 مورد استفاده قرار گرفت. شاید بتوان این تهمت را نیز به این روش زد که آن نوعی دزدی باران باشد. در ویتنام ارتش آمریکا از این روش برای افزایش بارانهای موسمی با شعار ' گل تولید کنید نه جنگ ' استفاده شد. از دی اکسید کربن مایع برای از بین بردن مه در فرودگاهها مورد استفاده قرار می‌گیرد. روسیه از روش بارور کردن ابرها برای ایجاد باران برای دور کردن ذرات رادیو اکتیو از اطراف مسکو استفاده می‌کند.
 

محققان موسسه ماکس پلانک ادعا دارند با کمک گرفتن از ویژگی های خاص گاز هیدروژن و تحت شرایطی ویژه توانسته اند هیدروژن را به فلز تبدیل کنند.

به گزارش خبرگزاری مهر، شاید این ادعا غیر ممکن به نظر بیاید اما با در نظر گرفتن اینکه هیدروژن گازی قلیایی است، می تواند تحت شرایطی خاص و مناسب ویژگی های فلزی از خود نشان دهد. با این همه تا به امروز کسی نتوانسته است فراوانترین عنصر موجود در جهان را با ویژگی های فلزی به نمایش بگذارد.

تمام معنی چنین ادعایی به این بستگی دارد که فلز چگونه تعریف می شود. برای انتخاب عنصری به عنوان فلز معیارهای استانداردی وجود دارند: فلزها باید رسانای برق و حرارت باشند، باید تا درجه حرارتی خاص از قابلیت چکش خواری برخوردار باشند و تحت شرایطی خاص باید به شکل جامد باشند.

با وجود اینکه به نظر نمی آید بتوان هیدروژن را با هیچ یک از این معیارها انطباق داد، دو محقق موسسه ماکس پلانک در مقاله ای ادعا کرده اند موفق به انجام این کار شده اند. این دو ابتدا مقداری هیدروژن را درون واشر آلومینا اپوکسی قرار داده و این واشر را در میان سلول سندانی الماسی گذاشتند تا بتوانند میزان کدری و مقاومت الکتریکی نمونه خود را از طریق لیزر و الکترودها محاسبه کنند. سپس محققان در حرارت اتاق میزان فشار را به بالای 220 گیگاپاسکال رساندند، شرایطی که نمونه آغاز به کدر شدن کرده و ویژگی های رسانایی در آن پدیدار شد.

در مرحله بعدی این آزمایش، محققان در حالی که فشار را به 260 گیگاپاسکال می رساندند، درجه حرارت را نیز به منفی 400 درجه رساندند. در این وضعیت مقاومت الکتریکی نمونه 20 درصد افزایش پیدا کرد.

بر اساس گزارش پاپ ساینس، نکته قابل توجه این آزمایش ایجاد ویژگی های رسانایی در هیدروژن تحت حرارت اتاق و به واسطه بالا بردن میزان فشار است. با این همه برای تایید یا رد این ادعا، نتایج به دست آمده محققان ماکس پلانک باید توسط دیگر دانشمندان مورد بازبینی و آزمایش دوباره قرار بگیرد.
 

غالب دستگاه ها و روش های رایج جهت تصفیه و آهک زدائی آب در مقیاس صنعتی وحجم زیاد صحیح عمل می کنند اما در مورد تصفیه آب در مقیاس کم به دلایل زیر دچار اشکال بوده و در برخی از موارد یا درست عمل نمی کنند و یا حتی مواد مضر وارد آب می کنند.

این دستگاه ها یا از فیلتر ساده سرامیک و غیرو و یا از فیلترهای حاوی ذغال اکتیو و رزین های تعویض یون (Ion exchange) در بسته های پلاستیکی و یا از فیلتری که به اسموز معکوس و یا فیلتر ملکولی (Revers osmos or Molekular filter) معروف است استفاده می کنند.

فیلترهای سرامیک تنها و تنها قادر به جدا کردن مواد شناور در آب هستند.

یکی از رایج ترین این دستگاه ها ظرف پلاستیکی ای است که در آن یک فیلتر حاوی مخلوطی از ذغال اکتیو و رزین تعویض یون قرار گرفته و آب با گذر از آن، از قرار تصفیه می شود؛ این فیلتر هرچند یکبار می بایست تعویض شود.

مهم ترین اشکال فیلترها در محفظه پلاستیکی (که یا رزین تنها در آن است و یا مخلوطی از رزین و ذغال اکتیو) بر اساس آزمایشات مؤسسه بررسی محصولات در آلمان (Stiftung Warentest) این است که همواره درست عمل نمی کنند و برخلاف ادعای تولید کننده تنها و تنها مقداری از سختی آب را (حدود 20%) گرفته و قادر به تصفیه مواد مضر دیگر آب نیستند. در ضمن از رزین موجود در این فیلترها اکریل آمید (Acrylamid) وارد آب می شود. اکریل آمید را تا کنون به عنوان ماده ای که سرطان زا، سمی و تغییر دهنده ژن (DNA)می باشد، تشخیص داده اند.

دیگر آنکه این فیلترها آب را اسیدی می کنند. طبق آخرین آزمایش ها (گزارش برنامه تلویزیون آلمان SAT 1، ژانویه 2008) فیلترهای نوع جدید میزان اسیدی (pH) آب را تا درجه 6 پائین می آورند، در حالی که سازمان بهداشت جهانی رقمی مابین 6,5 الی 9,5 را مجاز می داند. کارشناسان، مصرف این آب را به ویژه برای نوزادان و سالمندان مضر می دانند.

به علاوه این آب به علت اسیدی بودن باعث حل شدن فلزات مضر همچون کرم و نیکل در ظروف فلزی می شوند که از جمله آلاینده ها به شمار می روند.

سوم اینکه زمان اشباع شدن این فیلترها معلوم نیست و زمان تعویض آنها نه بر اساس آزمایش های جدی، بلکه بر اساس تخمین پیشنهاد می شود. به این جهت چنانچه این فیلترها حتی در صورت عملکرد صحیح در زمان مشخص تعویض نشوند بعد از اشباع شدن، مواد اضافی و قبلا جذب شده و مضر و حتی باکتری نیز وارد آب می کنند.

از جانب دیگر هرچه ذرات معلق در آب بیشتر باشد منافذ جذب مواد این نوع فیلتر و فیلترهای دیگر ومنجمله فیلترها با ذغال اکتیو و سرامیک و اسموز معکوس سریع تر بسته شده و دیگر هیچ تصفیه ای با آن ها صورت نمی پذیرد. از این رو این فیلترها در بهترین شرایط قادر به بهبود کیفیت آب لوله کشی تصفیه شده زلال که میزان کدر بودن (turbidity) آن کم است، هستند. به عبارت دیگر چنانچه میزان کدر بودن آب لوله کشی هم زیاد باشد عملا این دستگاه ها عمل نمی کنند. این مضرات البته در صورتی به این نکات محدود می شود که از این فیلترها صحیح استفاده شود.

به طور کل در تمامی دستگاه هائی که دارای فیلتر و محفظه بسته هستند به علت وجود رطوبت در آنها و کمبود اکسیژن و نور در آنها باکتری های خطرناک سریعا رشد کرده و به محض استفاده مجدد، آنها وارد آب شده و می توانند باعث بیماری شوند. از این رو تولید کنندگان این دستگاه ها توصیه می کنند آب فیلتر شده با این فیلتر ها را جهت ضد عفونی کردن قبل از مصرف بجوشانید. در مجموع مؤسسه فوق الذکر و همچنین اداره پیش گیری از سوانح آلمان (Amt fuer Katastrophenschutz) پس از آزمایش این فیلترها، استفاده از آنها را توصیه نمی کنند.

براساس آزمایش های انجام شده توسط مؤسسات فوق الذکر از بین تمامی دستگاه های موجود برای تصفیه آب در منزل تنها دستگاه هائی که بر اساس روش اسموز معکوس (RO) عمل می کنند، قابل اطمینان هستند. اما از سوئی نه تنها قیمت خرید این دستگاه ها گران است ( حدود900 هزار تومان در آلمان )، بلکه هزینه تصفیه نیز بسیار زیاد است.

از سوی دیگر این دستگاه ها تمامی املاح آب را گرفته و آب مقطر تولید می کنند.هر چند که فروشندگان این دستگاه ها در مصرف آب مقطر اشکالی نمی بینند اما بر اساس نظر بسیاری از پزشکان و هم چنین انجمن تغذیه آلمان(Deutsche Gesellschaft für Ernaehrung (DGE)) مصرف این آب می تواند در مواردی حتی به اختلالات جدی در بدن انسان منجر شود.