این اسیدها یک، دو یا چند عاملی هستند که به اسیدهای آلی چند عاملی پلی الکترولیک می‌گویند.

نام گذاری به روش کهن

در این روش از نامی که از دیر باز برای آن به کارمی رفته بهره می‌جویند. مانند:استیک اسید.

این روش امروزه با وجود شمار فراوان ترکیب‌های آلی کم کاربرد تر شده ولی هنوز در کاربردهای تجاری از همین روش بهره می‌گیرند.

نام گذاری به روش آیوپاک

• برای نام گذاریاسیدهای تک عاملی به ته نام آلکان پسوند «اوئیک» افزوده شده و سپس نام اسید آورده می‌شود. مانند: «متانوئیک اسید»
• برای نام گذاریاسیدهای دو عاملی افزون بر افزودن «اوئیک اسید» به ته نام آلکان پیشوند «دی» نیز به آغاز نام اسید افزوده می‌شود. مانند:«دی بوتانوئیک اسید»

روش‌های فرآوری

• اکسید کردن آلدهیدها یا الکلها.
• ازن کافت آلکن‌ها.
• تخمیر که به ویژه در فرآوریاستیک اسید به فراوانی به کار گرفته می‌شود.
• ...

کاربردها

• اسیدهای آلی مادهٔ بسیار برجسته و ارزشمند در بدن جانوران است.
• چربی‌ها خود گونه‌ای از کربوکسیلیک اسیدها هستند.
• در بسیاری از خوراکی‌ها ترش مزه اسید آلی می‌باشد و همچنین سرکه، آبلیمو و آبغوره کربوکسیلیک اسید هستند.
• پروتئین‌ها گونه‌ای از اسید آلی هستند که آمین اسید(اسید آمینه) گفته می‌شوند.
• فرآوری استر که از واکنش اسید آلی با الکل به دست می‌آید.
• ساخت شوینده ها مانند صابون.

ساختار فرمولی۲-بوتن که یک آلکین ساده است.

نامگذاری آلکین‌ها

روش سنتی

• در نامگذاری معمولی، آلکین‌ها به عنوان مشتقات استیلنی نامگذاری می‌شوند. معمولاً برای نامگذاری استیلن‌های کوچک از این روش بهره گرفته می‌شود.

روش آیوپاک

روش جامع برای نامگذاری آلکین‌ها روش آیوپاک(IUPAC) است و اصول آن، مشابه نامگذاری آلکنهاست و با رعایت نکات زیر انجام می‌شود:

• درازترین زنجیری را که پیوند سه گانه در آن قرار دارد، مشخص و کربنهای زنجیر اصلی را از طرفی شماره گذاری می‌کنیم که اولین کربن پیوند سه‌گانه شماره کوچک‌تری را داشته باشد.
• نام گروه‌ها و شماره کربن محل آنها را معین و به ترتیب الفبای انگلیسی مرتب می‌کنیم.
• با ذکر شماره کربن محل پیوند سه‌گانه و تغییر نام آخر زنجیر از ane به yne نامگذاری به پایان می‌رسد.

خواص فیزیکی

خواص فیزیکی آلکینها، مشابه آلکنهای هم کربن است. آلکین‌ها، ترکیباتی با قطبیت بیشتر هستند که در حلالهای با قطبیت کمتر مثل تتراکلرید کربن، بنزن و اترها بخوبی حل می‌شوند، ولی در آب نامحلولند. همانند سایر هیدروکربنها سبکتر از آب هستند. بررسی و مقایسه نقطه ذوب و نقطه جوش این مواد نشان می‌دهد که با افزایش تعداد کربن نقطه جوش افزایش می‌یابد و با شاخه‌دار شدن کاهش می‌یابد.

فرآوری

به طور کلی دو روش زیر برای فرآوری آلکین‌ها به کار می‌رود:

1. تبدیل یک آلکین به آلکینهای دیگر است که با تغییر و بزرگ کردن آلکین‌های کوچک امکان‌پذیر می‌باشد.
2. به وجودآوردن پیوند سه‌گانه کربن-کربن در مولکول می‌باشد که با انجام واکنشهای شیمیایی مناسب انجام پذیر می‌باشد.

برای نام‌گذاری آن‌ها از دستور زیر استفاده می‌شود:

تعداد اتم‌های کربن (به عدد یونانی) + پسوند (ان)

• یک گروه عاملی یا ترکیبی آلی است که شامل یک گروه کربونیل (C=O) می‌باشد و با یک اتم نیتروژن(N) پیوند دارد.
• نوع ویژه‌ای از آنیون نیتروژن.

آمیدها پایدارترین نوع از گروه عاملی کربونیل هستند.

گروه عاملی آمید

آمیدها دارای سیستم یکپارچه‌ای هستند که روی O, C و N قرار داشته و از اربیتال مولکولی‌هایی تشکیل شده‌است که به وسیله الکترون‌هایی که از مکانشان خارج شده‌اند اشغال شده‌است.

تلفظ علمی

بسیاری از شیمیدانان انگلیسی‌زبان برای ایجاد دگرسانی میان این دو نوع ترکیب، از تلفظ {{|ə'mɪd}} برای اشاره به این ترکیب به عنوان یک گروه عاملی کربونیل و از تلفظ ['æmɑɪd] برای اشاره به آن به عنوان آنیون نیتروژن بهره می‌گیرند. این در حالی است که شماری از شیمیدانان نیز فرقی میان این دو نگذاشته و در هر دو کاربرد آن را ['æmɪd] تلفظ می‌کنند.

مشتقات

اگر در بنیان آمیدها جایِ کربنی که با اکسیژن پیوند دوگانه دارد گوگرد قرار دهیم گروهی به نام سولفوآمید خواهیم‌داشت.

آمیدهای حلقه‌ای را لاکتوم می‌نامند.

برای دیگر کاربردها اتر (ابهام زدایی) را ببینید.

اتر نامی است که به ترکیب‌های شیمیایی که گروه اتری دارند گفته می‌شود. این گروه یک اکسیژن است که از دو سو به دو گروه آلکیل پیوند دارد.

هر ترکیبی که ساختار R-O-R داشته باشد؛ اتر نیست.

ویژگی‌های فیزیکی

• نمی‌توانند بین خودشان پیوند هیدروژنی داشته باشند.
• دمای جوششان نسبت به کتون‌ها و آلدهیدها و کربوکسیلیک اسیدها پایین است.
• اترها باز لوییس هستند.

نام گذاری اترها

روش معمولی نامگذاری اترها به شکل آلکوکسی آلکان است. برای نمونه:(اتوکسی‌اتان، CH_۳-CH_۲-O-CH_۲-CH_۳). هر چند که روش کم‌کاربردتری نیز برای نامگذاری اترها هست که در آن نخست نام دو گروه آلکیلی که با اکسیژن پیوند دارند آمده و سپس نام اتر می‌آید. اتر نامبرده در روش دوم دی‌اتیل اتر نامگذاری می‌شود.

اترهای نوع اول، دوم و سوم

اترها بسته به گروه کربنی که به اکسیژن آن‌ها پیوند داشته باشد در این سه گروه جای می‌گیرند. در این‌جا از هر نوع یک نمونه آورده شده‌است. یک اتر نوع اول: دی‌اتیل اترCH_۳-CH_۲-O-CH_۲-CH_۳. یک‌اتر نوع دوم:دی‌ایزوپروپیل اتر (CH_۳)_۲CH-O-CH(CH_۳)_۲ و یک اتر نوع سوم: دی‌ترسیوبوتیل اتر (CH_۳)_۳C-O-C(CH_۳)_۳.

چند اتر معروف

• اتیلن اکسید، کوچک‌ترین اتر حلقوی:
• دی‌متیل اتر: یک افشانهٔ آئروسل منفجره:
• دی‌اتیل اتر: یک حل‌کننده‌ٔ پرکاربرد با دمای جوش پایین:
• دی‌متیلوکسی اتان، یک حل‌کننده با دمای جوش بالا:
• دی‌اکسان، یک اتر حلقوی که حل‌کننده‌ای با دمای جوش بالاست. :

R_۱(CO)R_۲

اتم کربن که با دو اتم کربن پیوند دارد آن را از گروه‌های عاملی کربوکسیلیک اسیدها، آلدهیدها، استرها، آمیدها و دیگر ترکیب‌های اکسیژندار جدا می‌کند. پیوند دوگانهٔ گروه کربونیل نیز کتون‌ها را از الکل‌ها و اترها باز می‌شناساند.

به کربنی که به کربن گروه کربونیل چسبیده کربن آلفا و به هیدروژنی که به این کربن چسبیده هیدروژن آلفا گویند. در حضور یک کاتالیزور اسیدی کتون به keto-enol tautomerism مربوط می‌شود. واکنش با یک پایه قوی انول متناظر را نتیجه می‌دهد

استون، ساده‌ترین کتون

 

گروه کتونی

چند کتون زبانزد

• استون
• بوتانون
• استیل استون

آمین نوع یک	آمین نوع دو	آمین نوع سه

آمین‌ها(به انگلیسی: Amines))‏ ترکیبات آلی هستند که جزو بازها به شمار رفته و یک اتم نیتروژن مرکزی و یک یا دو یا سه گروه آلکیل متصل به آن هستند که به ترتیب آمین نوع یک، آمین نوع دو و آمین نوع سه نامگذاری می‌شوند آمین‌ها معمولا از آمونیاک استخراج می‌شوند که جای هیدروژن‌ها گروه آلکیلی قرار می‌گیرند. خاصیت بازی آمین نوع دوم از بقیه بیشتر بوده و این گروه با تاثیر روی سیستم عصبی انسان کاربردهای گسترده‌ای پیدا کرده‌اند و بعضی از پیک‌های عصبی انسان مانند آدرنالین آمین اند و بعضی از جلوگیری کننده‌ها مانند مرفین نیز در گروه آمین‌ها قرار می‌گیرند. از دیگر ترکیبات آمین می‌توان به کدیین، افندرین، اشاره کرد. از دیگر آمین‌های مهم آمینواسیدها نیز هستند.

امنیت

آمین‌های کوچک سمی‌اند و بعضی از آنها خاصیت خورندگی پوست انسان را دارند و آمین‌های بزرگ معمولا از لحاظ زیست‌شناسی بسیار فعالند.

از آلدهیدهای زبانزد می‌توان اتانال، متانال و بنزآلدهید را نام برد.

برای نمونه گروه عاملی آلدهید می‌تواند واکنش کاهش و اکسایش بدهد.

جدول گروه‌های عاملی رایج

در زیر لیستی از گروه‌های عامل متداول است. در فرمول، نمادهای R و 'R که معمولاً به معنی هیدروژن و یا زنجیره‌های هیدروکربن با هر طول ممکن است، ولی برخی اوقات ممکن است به هر گروه از اتمهای برگردد.

هیدروکربنها

گروه‌های عاملی که بر اساس تعداد و طرز قرار گیری پیوندهای پی تفاوت شیمیایی پیدا می‌کند. همهٔ موارد زیر شامل پیوندهای C-H است اما هریک تفاوت‌هایی در نوع واکنش پذیری دارد.